Thái Lan đang được người Việt chú ý như một điểm đến du học nhờ ba lý do khá rõ: chi phí hợp lý hơn nhiều so với phương Tây, gần nhà, và có nhiều chương trình dạy bằng tiếng Anh. Nhưng để chọn đúng, cần hiểu cấu trúc hệ thống ở đây trước.
Cấu trúc hệ thống
- Mầm non — không bắt buộc
- Tiểu học — nhiều năm, thuộc giáo dục bắt buộc
- Trung học cơ sở — cũng thuộc giáo dục bắt buộc
- Trung học phổ thông — chia hướng học thuật và hướng nghề
- Đại học và sau đại học — cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ
- Giáo dục nghề — hệ thống riêng song song với phổ thông
Với du học sinh Việt Nam, nhóm phù hợp nhất là bậc đại học và sau đại học, cùng với các trường quốc tế ở bậc phổ thông dành cho gia đình có con nhỏ sống tại Thái.
Đại học công và tư
Đại học công
- Nhiều trường lâu đời, có uy tín trong khu vực
- Học phí thấp hơn trường tư, kể cả với sinh viên quốc tế
- Cạnh tranh đầu vào cao hơn ở các ngành phổ biến
- Phần lớn chương trình dạy bằng tiếng Thái, nhưng có các chương trình quốc tế riêng
Đại học tư
- Nhiều trường có chương trình quốc tế đầy đủ dạy bằng tiếng Anh
- Thủ tục tuyển sinh thường linh hoạt hơn
- Học phí cao hơn công lập nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với phương Tây
- Chất lượng chênh lệch lớn giữa các trường — cần tìm hiểu kỹ
🔴 Điểm cuối là cảnh báo quan trọng nhất: khoảng cách chất lượng giữa các trường tư tại Thái Lan rất rộng. Có trường nghiêm túc và có uy tín, cũng có nơi tuyển sinh dễ dãi mà bằng cấp ít giá trị. Không thể chọn chỉ dựa vào việc trường có nhận hồ sơ hay không.
Chương trình quốc tế
- Dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh
- Có ở cả trường công lẫn trường tư
- Học phí cao hơn chương trình tiếng Thái của cùng trường
- Lớp có sinh viên từ nhiều nước, môi trường quốc tế thật
- Một số chương trình có liên kết với đại học nước ngoài, cấp bằng đôi hoặc chuyển tiếp
Đây là nhóm phù hợp nhất với du học sinh Việt: không cần học tiếng Thái trước, và bằng cấp được viết bằng tiếng Anh nên thuận cho việc dùng ở nước khác về sau.
Các ngành thường được chọn
- Quản trị kinh doanh và quản lý — nhóm đông nhất
- Du lịch và khách sạn — Thái Lan mạnh về ngành này, có tiếng trong khu vực
- Công nghệ thông tin
- Kỹ thuật
- Y tế và khoa học sức khoẻ — một số chương trình được biết tới rộng
- Nghệ thuật và thiết kế
Ngành du lịch khách sạn đáng chú ý riêng: Thái Lan là một trong những trung tâm đào tạo ngành này của khu vực, với nhiều chương trình có thực tập tại các cơ sở lưu trú lớn.
Kiểm trường trước khi nộp hồ sơ
- Trường phải được cơ quan quản lý giáo dục đại học Thái Lan công nhận
- Chương trình cụ thể cũng phải nằm trong danh mục được phê duyệt
- Kiểm xem trường có được phép tuyển sinh viên quốc tế và bảo lãnh thị thực không
- Nếu định dùng bằng tại Việt Nam, kiểm khả năng công nhận văn bằng phía Việt Nam
- Xem hồ sơ kiểm định chất lượng của chương trình nếu có
Mục thứ tư rất quan trọng với người định về Việt Nam làm việc: không phải bằng nước ngoài nào cũng tự động được công nhận. Nên tìm hiểu quy định công nhận văn bằng của Việt Nam trước khi chọn trường, không phải sau khi tốt nghiệp.
Bậc phổ thông và trường quốc tế
- Dành cho gia đình có con nhỏ sống tại Thái Lan
- Trường công dạy bằng tiếng Thái nên trường quốc tế là lựa chọn chính
- Có nhiều chương trình khác nhau — Anh, Mỹ, tú tài quốc tế
- Học phí rất chênh lệch giữa các trường, là khoản chi lớn nhất của nhiều gia đình
- Bangkok và Chiang Mai có nhiều lựa chọn nhất
Điểm mạnh và điểm yếu của du học Thái Lan
Điểm mạnh
- Chi phí thấp hơn nhiều so với phương Tây
- Gần Việt Nam, đi lại dễ và rẻ
- Khí hậu và văn hoá không quá xa lạ
- Nhiều chương trình tiếng Anh, môi trường quốc tế
- Thị thực du học tương đối dễ hơn nhiều nước phương Tây
Điểm yếu
- Chất lượng chênh lệch lớn giữa các trường
- Cơ hội ở lại làm việc hạn chế — không có lộ trình như Úc hay Canada
- Bằng cấp không có uy tín toàn cầu như các nước phương Tây ở phần lớn ngành
- Muốn học bằng tiếng Thái thì phải đầu tư nhiều thời gian học tiếng
Danh sách trường được công nhận, chương trình được phê duyệt và quy định tuyển sinh được cập nhật định kỳ. Trước khi nộp hồ sơ, hãy đối chiếu với cơ quan quản lý giáo dục đại học Thái Lan và quy định công nhận văn bằng của Việt Nam.
Du học Thái Lan có cần biết tiếng Thái không?
Không nếu học chương trình quốc tế dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh — đây là nhóm phù hợp nhất với du học sinh Việt. Muốn học chương trình tiếng Thái thì phải đầu tư nhiều thời gian học tiếng.
Chọn trường tư ở Thái cần lưu ý gì?
Chất lượng chênh lệch rất lớn giữa các trường tư. Có nơi nghiêm túc và có uy tín, cũng có nơi tuyển sinh dễ dãi mà bằng cấp ít giá trị, nên không thể chọn chỉ dựa vào việc trường có nhận hồ sơ hay không.
Bằng Thái Lan dùng ở Việt Nam được không?
Cần kiểm quy định công nhận văn bằng của Việt Nam trước khi chọn trường, không phải sau khi tốt nghiệp. Không phải bằng nước ngoài nào cũng tự động được công nhận.
Học xong có ở lại làm việc được không?
Cơ hội hạn chế. Thái Lan không có lộ trình từ du học sang định cư như Úc hay Canada, và muốn làm việc vẫn phải có doanh nghiệp bảo lãnh cùng giấy phép lao động.
