Đi lại hằng ngày và bằng lái xe tại Thái Lan

Ở Bangkok, người ta sống được bằng giao thông công cộng. Nhưng ngoài thủ đô, phần lớn Thái Lan đi lại bằng xe máy — và đây cũng là nguồn rủi ro lớn nhất với người nước ngoài sống tại đây.

Giao thông công cộng tại Bangkok

• Tàu điện trên cao và tàu điện ngầm — nhanh, có điều hoà, tránh được tắc đường
• Thẻ trả trước tiện hơn mua vé lẻ
• Xe buýt — rẻ nhất nhưng chậm và khó với người chưa quen
• Thuyền trên sông và kênh — nhanh, rẻ, tránh đường bộ
• Xe ôm — nhanh khi tắc đường, có điểm đón cố định ở đầu ngõ

Nguyên tắc sống ở Bangkok: chọn nhà gần tuyến tàu điện. Tắc đường giờ cao điểm biến quãng vài cây số thành cả giờ, và tàu điện là cách duy nhất tránh được.

Các tỉnh khác

• Giao thông công cộng thưa hơn nhiều
• Xe máy là phương tiện chính
• Xe hai hàng ghế chạy tuyến cố định hoặc theo yêu cầu ở nhiều thị trấn
• Ứng dụng gọi xe phủ các thành phố lớn
• Nhiều nơi gần như phải có xe máy để sinh hoạt bình thường

Bằng lái xe — quy định chặt hơn nhiều người nghĩ

• Bằng lái Việt Nam không tự động dùng được tại Thái Lan
• Cần giấy phép lái xe quốc tế kèm bằng gốc, hoặc đổi sang bằng Thái
• Giấy phép quốc tế chỉ có hiệu lực trong thời gian giới hạn
• Người ở dài hạn nên làm bằng lái Thái
• Thủ tục làm bằng Thái cần giấy khám sức khoẻ, giấy xác nhận cư trú và thi
• Có bằng riêng cho xe máy và ô tô — bằng ô tô không cho phép lái xe máy

🔴 Mục cuối là chỗ rất nhiều người vi phạm mà không biết: bằng ô tô không dùng để lái xe máy được, và ngược lại. Lái xe máy chỉ với bằng ô tô là không có bằng hợp lệ.

Rủi ro giao thông — nói thẳng

Tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông tại Thái Lan thuộc nhóm cao nhất thế giới, và phần lớn liên quan tới xe máy. Đây là rủi ro lớn nhất với người nước ngoài sống tại đây, lớn hơn nhiều so với tội phạm.

• Luôn đội mũ bảo hiểm — bắt buộc theo luật và cứu mạng thật
• Chỉ lái khi có bằng hợp lệ đúng loại xe
• Không lái sau khi uống rượu — có kiểm tra và mức phạt nặng
• Cẩn thận vào ban đêm và khi trời mưa
• Đường ở tỉnh lẻ có thể thiếu đèn và biển báo
• Chú ý xe lớn — thói quen nhường đường khác Việt Nam

Bảo hiểm xe — điểm phải kiểm

• Có bảo hiểm bắt buộc nhưng mức chi trả hạn chế
• Nên mua thêm bảo hiểm tự nguyện với mức chi trả cao hơn
• Bảo hiểm du lịch và bảo hiểm y tế nhiều gói loại trừ tai nạn khi lái xe máy không có bằng phù hợp
• Xe thuê thường có bảo hiểm rất hạn chế — hỏi rõ trước

Mục thứ ba là điều nhiều người chỉ phát hiện sau khi tai nạn: đọc kỹ điều khoản loại trừ của gói bảo hiểm trước khi quyết định lái xe máy. Chi phí điều trị chấn thương nặng tại Thái không thấp.

Thuê hay mua xe máy

Nếu thuê

• Chụp ảnh và quay video toàn bộ xe trước khi nhận
• Không giao hộ chiếu làm tin — đề nghị đặt cọc tiền hoặc bản sao
• Kiểm phanh, lốp, đèn và giấy tờ xe
• Hỏi rõ bảo hiểm của xe

Nếu mua

• Người nước ngoài mua được xe máy và ô tô, cần giấy tờ cư trú
• Cần giấy xác nhận cư trú để đăng ký xe
• Phải đăng ký và mua bảo hiểm bắt buộc hằng năm
• Mua xe cũ nên kiểm giấy tờ và tình trạng kỹ

Luật giao thông cần biết

• Xe chạy bên trái — ngược với Việt Nam, cần thời gian quen
• Mũ bảo hiểm bắt buộc cho cả người lái và người ngồi sau
• Có kiểm tra nồng độ cồn, mức phạt nặng
• Có chốt kiểm tra giấy tờ — thường xuyên ở khu du lịch
• Không đủ giấy tờ bị phạt tại chỗ
• Đèn giao thông và biển báo đôi khi khác cách hiểu ở Việt Nam

Về chốt kiểm tra: đây là chuyện thường gặp với người nước ngoài đi xe máy ở khu du lịch. Có đủ bằng lái hợp lệ và giấy tờ xe thì chỉ mất vài phút; không có thì bị phạt.

Đi lại giữa các tỉnh

• Bay nội địa — nhanh nhất cho chặng dài, nhiều hãng giá rẻ
• Tàu hoả — có tàu đêm giường nằm, rẻ và là trải nghiệm riêng
• Xe khách đường dài — phủ rộng, nhiều hạng ghế
• Tự lái — chỉ nên khi đã quen đường và có bằng hợp lệ

Quy định về bằng lái, thủ tục đăng ký xe và mức phạt thay đổi theo thời kỳ. Trước khi lái xe tại Thái Lan, hãy kiểm với cơ quan giao thông đường bộ Thái Lan về loại giấy tờ mình cần.