Sau tốt nghiệp tại Thái Lan: ở lại làm việc hay về nước

Đây là phần cần nói thẳng nhất trong toàn bộ chủ đề du học Thái Lan: Thái Lan không có lộ trình từ du học sang định cư như Úc, Canada hay các nước nhập cư truyền thống. Không có visa làm việc sau tốt nghiệp tự động, không có hệ thống tính điểm dẫn tới thường trú.

Thực tế sau khi tốt nghiệp

• Thị thực du học hết hiệu lực khi việc học kết thúc
• Muốn ở lại làm việc phải tìm được doanh nghiệp bảo lãnh
• Doanh nghiệp đó phải đủ điều kiện về vốn và tỷ lệ lao động Thái
• Vị trí phải không nằm trong danh mục nghề cấm
• Phải chuyển đổi thị thực và xin giấy phép lao động

🔴 Không có giai đoạn ân hạn để tìm việc như một số nước. Việc tìm nơi bảo lãnh nên bắt đầu từ trước khi tốt nghiệp, không phải sau.

Cơ hội việc làm cho người nước ngoài tại Thái

• Doanh nghiệp nước ngoài tại Thái — chi nhánh các tập đoàn quốc tế
• Doanh nghiệp có làm ăn với Việt Nam — cần người hiểu cả hai thị trường
• Giảng dạy — trường quốc tế, trung tâm ngoại ngữ, đại học
• Công nghệ thông tin — nhiều nơi làm việc bằng tiếng Anh
• Khách sạn và du lịch cao cấp — vị trí cần ngoại ngữ
• Thương mại và xuất nhập khẩu

Với sinh viên Việt tốt nghiệp tại Thái, lợi thế lớn nhất là hiểu cả hai thị trường và nói được cả hai ngôn ngữ nếu đã học tiếng Thái. Đây là tổ hợp khó thay thế và nên được nêu rõ trong hồ sơ xin việc.

Chuẩn bị từ khi còn học

• Học tiếng Thái — mở rộng đáng kể số vị trí có thể ứng tuyển
• Thực tập trong thời gian học, nếu chương trình có
• Xây quan hệ với giảng viên và doanh nghiệp qua sự kiện của trường
• Dùng dịch vụ hướng nghiệp của trường nếu có
• Tìm hiểu doanh nghiệp nào quen bảo lãnh người nước ngoài
• Hợp pháp hoá bằng cấp ngay sau khi tốt nghiệp

Mục cuối rất thực tế: bằng cấp cần được hợp pháp hoá để dùng cho hồ sơ giấy phép lao động, và làm ngay khi còn ở trường thuận hơn nhiều so với về sau.

Các lựa chọn khác

Học lên cao

• Tiếp tục thị thực du học, kéo dài thời gian ở Thái
• Bậc cao hơn mở rộng cơ hội việc làm
• Bậc nghiên cứu có nhiều học bổng hơn

Về Việt Nam

• Làm cho doanh nghiệp Thái tại Việt Nam — có nhiều, từ bán lẻ tới sản xuất
• Làm cho doanh nghiệp Việt có quan hệ thương mại với Thái
• Kinh nghiệm học tại Thái và hiểu thị trường Thái là lợi thế thật
• Cần kiểm quy định công nhận văn bằng phía Việt Nam

Đi nước thứ ba

• Bằng cấp từ chương trình quốc tế thường viết bằng tiếng Anh, thuận cho việc nộp hồ sơ nơi khác
• Kinh nghiệm sống ở nước ngoài là điểm cộng
• Cần kiểm bằng có được chấp nhận ở nơi định tới không
• Một số người dùng Thái Lan làm bước đệm trước khi đi xa hơn

Nhìn Thái Lan cho đúng vai trò

Với phần lớn du học sinh Việt, Thái Lan phù hợp hơn ở vai trò nơi lấy bằng với chi phí hợp lý và trải nghiệm quốc tế, chứ không phải đích đến định cư. Cụ thể:

• Phù hợp — người muốn bằng quốc tế mà không đủ ngân sách đi phương Tây
• Phù hợp — người định về Việt Nam làm việc, nhất là trong lĩnh vực có quan hệ với Thái
• Phù hợp — người muốn học ngành Thái Lan có thế mạnh, như du lịch khách sạn
• Không phù hợp — người nhắm định cư lâu dài ở nước ngoài
• Không phù hợp — người cần làm thêm để trang trải học phí

Nói rõ điều này từ đầu quan trọng hơn là để người học tự phát hiện sau vài năm: kỳ vọng đúng dẫn tới lựa chọn đúng, còn kỳ vọng sai thì dù trường tốt tới đâu cũng thành thất vọng.

Nếu ở lại làm việc

• Thời gian làm việc hợp pháp được tính vào điều kiện xin thường trú sau này
• Nhưng thường trú có hạn ngạch rất hẹp và yêu cầu nhiều năm
• Cần giữ thị thực liên tục không đứt quãng
• Đóng thuế đầy đủ — là điều kiện của hồ sơ thường trú
• Học tiếng Thái — yêu cầu bắt buộc cho thường trú và nhập tịch

Điều kiện làm việc, chuyển đổi thị thực và công nhận văn bằng được điều chỉnh theo thời kỳ. Trước khi lập kế hoạch sau tốt nghiệp, hãy đối chiếu với Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Thái Lan, cơ quan quản lý lao động Thái Lan và quy định công nhận văn bằng của Việt Nam.