Các diện gia đình là một trong những con đường chính để người nước ngoài ở lâu dài tại Thái Lan. Nhưng cần hiểu rõ ngay: thị thực theo gia đình cho phép ở, không tự động cho phép làm việc.
Các diện gia đình chính
- Vợ hoặc chồng của công dân Thái
- Cha hoặc mẹ của trẻ mang quốc tịch Thái
- Người phụ thuộc của người nước ngoài đang giữ thị thực làm việc hoặc nghỉ hưu
- Cha mẹ đã lớn tuổi của công dân Thái, trong một số trường hợp
Mỗi diện có điều kiện riêng, và điều kiện tài chính là điểm chung của phần lớn các diện này.
Diện kết hôn với công dân Thái
- Cần giấy đăng ký kết hôn hợp lệ — đăng ký tại Thái Lan hoặc đăng ký ở nước ngoài rồi ghi nhận tại Thái
- Có điều kiện tài chính — thu nhập định kỳ hoặc số dư tài khoản tại Thái Lan
- Gia hạn hằng năm, mỗi lần phải chứng minh lại điều kiện
- Có kiểm tra tính thật của quan hệ hôn nhân — có thể gồm thăm nhà, phỏng vấn, ảnh chụp
- Không tự động cho quyền làm việc — vẫn phải xin giấy phép lao động riêng
🔴 Điểm cuối rất quan trọng và hay bị hiểu nhầm: lấy vợ hoặc chồng người Thái không có nghĩa là được làm việc tự do. Tuy nhiên, diện này có điều kiện dễ hơn một chút khi xin giấy phép lao động — cụ thể là yêu cầu về vốn doanh nghiệp và tỷ lệ lao động Thái được giảm bớt so với diện thông thường.
Đăng ký kết hôn — thủ tục
- Người nước ngoài cần giấy xác nhận tình trạng độc thân từ cơ quan đại diện nước mình
- Giấy này phải được dịch sang tiếng Thái và hợp pháp hoá
- Đăng ký tại cơ quan đăng ký hộ tịch địa phương của Thái Lan
- Nếu đăng ký ở Việt Nam thì cần ghi nhận tại Thái Lan để dùng cho hồ sơ thị thực
- Cần chuẩn bị bản dịch mọi giấy tờ nhân thân
Khâu hợp pháp hoá giấy tờ thường mất nhiều thời gian nhất, và phải làm đúng chuỗi: công chứng, hợp pháp hoá tại Việt Nam, rồi hợp pháp hoá tại cơ quan đại diện Thái Lan. Làm thiếu bước nào là phải quay lại.
Diện cha mẹ của trẻ mang quốc tịch Thái
- Áp dụng cho người nước ngoài có con mang quốc tịch Thái
- Cần giấy khai sinh của con ghi rõ quan hệ
- Có điều kiện về chăm sóc và tài chính
- Là diện quan trọng với các gia đình mà cha mẹ không kết hôn hoặc đã ly hôn
Về quốc tịch của trẻ: con có cha hoặc mẹ là công dân Thái thì có quốc tịch Thái theo quy định. Trẻ sinh tại Thái Lan mà cả cha lẫn mẹ đều là người nước ngoài thì không tự động có quốc tịch Thái.
Diện người phụ thuộc
- Dành cho vợ chồng và con chưa thành niên của người giữ thị thực làm việc hoặc nghỉ hưu
- Thị thực gắn với người chính — người chính mất thị thực thì người phụ thuộc cũng bị ảnh hưởng
- Không cho quyền làm việc — muốn làm phải chuyển sang diện riêng và có giấy phép lao động
- Con đi cùng được đi học, thường là trường quốc tế vì trường công dạy bằng tiếng Thái
Với gia đình sang theo diện này, học phí trường quốc tế thường là khoản chi lớn nhất — cần tính vào ngân sách trước khi quyết định.
Điều kiện tài chính — chi tiết dễ vấp
- Có thể chứng minh bằng thu nhập định kỳ hoặc số dư tài khoản tại Thái
- Với phương án tài khoản, tiền phải nằm đủ thời gian trước khi nộp
- Tài khoản phải đứng tên người nộp
- Phải duy trì điều kiện trong suốt thời gian giữ thị thực, không chỉ lúc nộp
- Mỗi lần gia hạn phải chứng minh lại từ đầu
Đây là chỗ nhiều người vấp: rút tiền xuống dưới mức quy định sau khi đã được cấp thị thực có thể ảnh hưởng tới lần gia hạn sau. Nên giữ tài khoản này tách biệt khỏi tài khoản sinh hoạt.
Nghĩa vụ định kỳ
- Báo cáo địa chỉ cư trú theo chu kỳ quy định
- Xin giấy phép tái nhập cảnh trước mỗi lần rời Thái Lan
- Gia hạn thị thực đúng hạn hằng năm
- Cập nhật khi có thay đổi về hôn nhân, chỗ ở, tình trạng con cái
Diện gia đình và lộ trình dài hạn
- Diện kết hôn có thể là đường tới thường trú với điều kiện ngắn hơn diện khác
- Từ thường trú mới tính tới nhập tịch
- Cả hai đều đòi hỏi nhiều năm và nhiều điều kiện, gồm tiếng Thái
- Cần giữ thị thực liên tục không đứt quãng để chuỗi năm cư trú được tính
Điều kiện tài chính, thủ tục đăng ký kết hôn và quy trình xét được điều chỉnh theo thời kỳ, và cách xử lý có thể khác nhau giữa các văn phòng địa phương. Trước khi làm thủ tục, hãy đối chiếu với Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Thái Lan và cơ quan đại diện Việt Nam tại Thái Lan.
Kết hôn với người Thái có được làm việc không?
Không tự động. Vẫn phải xin giấy phép lao động riêng, nhưng diện này được giảm bớt yêu cầu về vốn doanh nghiệp và tỷ lệ lao động Thái so với diện thông thường.
Con sinh tại Thái Lan có quốc tịch Thái không?
Không tự động. Con có cha hoặc mẹ là công dân Thái thì có quốc tịch Thái; trẻ sinh tại Thái mà cả cha lẫn mẹ đều là người nước ngoài thì không.
Người phụ thuộc có được đi làm không?
Không. Diện người phụ thuộc chỉ cho phép ở; muốn làm việc phải chuyển sang diện riêng và có giấy phép lao động.
Tiền chứng minh tài chính có được dùng không?
Phải duy trì điều kiện trong suốt thời gian giữ thị thực, không chỉ lúc nộp. Rút xuống dưới mức quy định có thể ảnh hưởng tới lần gia hạn sau, nên giữ tài khoản này tách biệt khỏi tài khoản sinh hoạt.
