Miền bắc Thái Lan: Chiang Mai, núi rừng và văn hoá Lanna

Miền bắc Thái Lan có khí hậu mát hơn, nhịp sống chậm hơn và một nền văn hoá riêng khác hẳn miền trung. Vùng này từng là một vương quốc độc lập với ngôn ngữ, kiến trúc và ẩm thực riêng, và dấu vết đó còn rất rõ tới nay.

Chiang Mai

• Phố cổ trong tường thành — khu vuông vắn với hào nước bao quanh, tập trung nhiều chùa cổ
• Chùa trên núi phía tây thành phố — điểm ngắm toàn cảnh thành phố, có bậc thang dài dẫn lên
• Chợ đêm — chợ cuối tuần trên phố đi bộ là lớn nhất
• Các lớp học — nấu ăn, làm gốm, xoa bóp truyền thống; rất phổ biến với khách nước ngoài
• Quán cà phê và không gian làm việc chung — thành phố có cộng đồng làm việc từ xa đông

Chiang Mai là thành phố hiếm hoi mà du khách hay ở lâu hơn dự định — chi phí dễ chịu, nhịp sống chậm, nhiều thứ để học và làm. Nhiều người tới chơi vài ngày rồi ở lại vài tháng.

Quanh Chiang Mai

• Vườn quốc gia có đỉnh núi cao nhất Thái Lan — mát, có đường đi bộ và thác
• Thị trấn nhỏ trong thung lũng phía bắc — điểm dừng của người đi đường dài, không khí rất riêng
• Các khu bảo tồn voi — cần chọn kỹ, xem phần dưới
• Làng của các dân tộc thiểu số vùng cao
• Ruộng bậc thang và đồi chè ở vùng núi

Về voi — cần chọn cho đúng

🔴 Đây là vấn đề đạo đức du lịch mà người đi Thái Lan nên biết: không phải cơ sở nào có voi cũng đối xử tốt với chúng.

• Cưỡi voi gây tổn hại cho cột sống voi và thường gắn với quá trình huấn luyện tàn bạo
• Biểu diễn xiếc voi — vẽ tranh, đá bóng — cũng thuộc nhóm nên tránh
• Có các khu bảo tồn thật — voi được thả tự do, khách chỉ quan sát hoặc cho ăn
• Cần kiểm kỹ trước khi đặt, vì nhiều nơi tự gọi là khu bảo tồn nhưng vẫn cho cưỡi

Cách kiểm đơn giản: nếu nơi đó cho cưỡi voi hoặc có tiết mục biểu diễn thì không phải khu bảo tồn thật, dù họ dùng từ gì trong tên gọi.

Chiang Rai và vùng biên

• Ngôi chùa trắng — công trình nghệ thuật đương đại theo phong cách chùa, rất khác thường
• Ngôi chùa xanh — cùng phong cách nhưng khác màu và chủ đề
• Khu vực giáp ba nước bên sông Mê Kông
• Đồi chè và vườn cà phê vùng cao
• Bảo tàng về lịch sử vùng

Hai ngôi chùa hiện đại ở Chiang Rai đáng đi vì chúng không giống bất cứ nơi nào khác — là tác phẩm của nghệ sĩ đương đại, không phải di tích cổ.

Văn hoá Lanna

• Miền bắc từng là vương quốc Lanna độc lập với lịch sử riêng
• Kiến trúc chùa khác miền trung — mái thấp hơn, trang trí gỗ nhiều hơn
• Tiếng địa phương khác tiếng Thái chuẩn
• Ẩm thực riêng — ít cay ngọt hơn miền trung, nhiều món có nguồn gốc vùng cao
• Lễ hội riêng, gồm cả cách tổ chức lễ thả đèn đặc trưng

Các dân tộc thiểu số vùng cao

• Vùng núi phía bắc có nhiều nhóm dân tộc với ngôn ngữ và trang phục riêng
• Nhiều nhóm có nghề dệt thủ công đặc sắc
• Du lịch tới các làng cần tiếp cận tôn trọng — hỏi trước khi chụp ảnh người
• Nên chọn tour do chính cộng đồng tổ chức nếu có, để tiền tới đúng nơi
• Tránh các tour biến làng bản thành nơi trưng bày

Về mua đồ thủ công: mua trực tiếp từ người làm ở làng hoặc chợ cộng đồng vừa được giá tốt vừa mang lại thu nhập cho họ nhiều hơn so với mua qua cửa hàng du lịch.

Mùa đi và vấn đề khói bụi

• Mùa mát là mùa đẹp nhất — trời khô, nhiệt độ dễ chịu, buổi tối se lạnh
• Mùa mưa cây cối xanh, thác nhiều nước, ít khách
• 🔴 Mùa khói bụi vào khoảng đầu năm — do đốt nương và cháy rừng trong khu vực
• Trong mùa này, chất lượng không khí có thể rất xấu, tầm nhìn kém, ảnh hưởng sức khoẻ

Cảnh báo về khói bụi không phải chuyện nhỏ: chỉ số ô nhiễm ở Chiang Mai trong giai đoạn này từng thuộc nhóm cao nhất thế giới. Người có bệnh hô hấp, trẻ nhỏ và người cao tuổi nên tránh hẳn mùa này.

Đi bao lâu

• Ba ngày — Chiang Mai và một điểm quanh thành phố
• Năm ngày — thêm thị trấn trong thung lũng hoặc vườn quốc gia
• Một tuần — thêm Chiang Rai và vùng biên
• Lâu hơn — nhiều người ở hàng tháng, học nghề hoặc làm việc từ xa

Chất lượng không khí, giờ mở cửa và điều kiện đường sá thay đổi theo mùa. Trước khi đi, hãy kiểm chỉ số chất lượng không khí và thông tin từ cơ quan du lịch địa phương.