Điều đầu tiên phải hiểu về việc sống lâu dài tại Thái Lan: nó không đi qua con đường thường trú như Úc, Canada hay các nước nhập cư truyền thống. Ở đây, người nước ngoài sống nhiều năm bằng cách giữ và gia hạn thị thực dài hạn, và phần lớn không bao giờ trở thành thường trú nhân.
Cấu trúc hệ thống thị thực
- Miễn thị thực ngắn hạn — cho du lịch và thăm thân, thời gian giới hạn, không làm việc
- Thị thực du lịch — dài hơn diện miễn, vẫn không cho làm việc
- Thị thực phi di dân — nhóm chính cho người ở dài hạn, chia thành nhiều loại theo mục đích
- Các chương trình thị thực dài hạn đặc biệt — dành cho nhóm cụ thể, điều kiện và mức phí riêng
🔴 Điểm cốt lõi: thị thực cho phép nhập cảnh và lưu trú, còn muốn làm việc thì phải có giấy phép lao động riêng. Hai thứ này tách biệt và người mới hay nhầm là một.
Các loại thị thực dài hạn theo mục đích
Làm việc
- Cần doanh nghiệp tại Thái đứng ra bảo lãnh
- Doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện về vốn và tỷ lệ lao động Thái trên mỗi lao động nước ngoài
- Sau khi có thị thực, phải xin thêm giấy phép lao động
- Gắn với chủ sử dụng và vị trí cụ thể — đổi việc phải làm lại thủ tục
Kinh doanh
- Dành cho người lập và điều hành doanh nghiệp tại Thái
- Có quy định về tỷ lệ sở hữu của người nước ngoài trong nhiều ngành
- Cũng cần giấy phép lao động nếu trực tiếp làm việc
Nghỉ hưu
- Dành cho người trên một độ tuổi nhất định
- Có điều kiện về tài chính — số dư tài khoản tại Thái hoặc thu nhập định kỳ
- Không được làm việc theo diện này
- Gia hạn hằng năm, cần chứng minh lại điều kiện tài chính
Theo gia đình
- Kết hôn với công dân Thái
- Là cha mẹ của trẻ mang quốc tịch Thái
- Là người phụ thuộc của người đang giữ thị thực làm việc
- Diện kết hôn cũng có điều kiện tài chính riêng
Học tập
- Theo học tại cơ sở được công nhận
- Gồm cả các khoá học tiếng Thái dài hạn
- Cần duy trì việc học thật, có kiểm tra
Các chương trình thị thực dài hạn đặc biệt
- Thái Lan có một số chương trình dành cho nhóm cụ thể — người có thu nhập cao, chuyên gia trong lĩnh vực ưu tiên, nhà đầu tư, người làm việc từ xa
- Các chương trình này cho thời hạn lưu trú dài hơn và một số ưu đãi về thủ tục
- Có chương trình theo hình thức thành viên trả phí, cấp quyền lưu trú nhiều năm
- Điều kiện, mức phí và quyền lợi khác nhau rất nhiều giữa các chương trình
🔴 Nhóm này thay đổi chính sách khá thường xuyên — có chương trình được lập mới, có chương trình đổi tên hoặc đổi điều kiện. Đây là lĩnh vực bắt buộc phải kiểm với nguồn chính thức trước khi bỏ tiền, vì thông tin cũ vài năm có thể đã sai.
Nghĩa vụ khi đã ở dài hạn
- Báo cáo địa chỉ cư trú định kỳ — người nước ngoài ở liên tục phải báo theo chu kỳ quy định
- Giấy phép tái nhập cảnh — ra khỏi Thái Lan mà không có giấy này thì thị thực dài hạn bị huỷ
- Gia hạn đúng hạn — ở quá hạn bị phạt theo ngày và có thể bị cấm nhập cảnh
- Chủ nhà phải khai báo khi có người nước ngoài tới ở
- Giữ hộ chiếu và giấy tờ cư trú để xuất trình khi được yêu cầu
Mục thứ hai là lỗi tốn kém nhất mà người mới hay mắc: rời Thái Lan trong lúc đang giữ thị thực dài hạn mà quên xin giấy phép tái nhập cảnh thì thị thực mất hiệu lực, và phải làm lại từ đầu.
Ở quá hạn — hậu quả thật
- Phạt tính theo ngày, có mức trần
- Ở quá hạn lâu dẫn tới lệnh cấm nhập cảnh nhiều năm
- Bị phát hiện khi đang ở quá hạn nặng hơn nhiều so với tự ra trình diện
- Lịch sử vi phạm ảnh hưởng tới mọi hồ sơ sau
Cách chọn loại thị thực
- Đi làm cho doanh nghiệp — nhờ nơi tuyển dụng lo thủ tục, đây là cách phổ biến nhất
- Tự kinh doanh — tìm hiểu kỹ quy định sở hữu nước ngoài trước
- Trên tuổi nghỉ hưu, có tài chính — diện nghỉ hưu là đơn giản nhất
- Có gia đình người Thái — diện gia đình
- Học tiếng hoặc học chuyên môn — diện du học, cũng là cách nhiều người dùng để ở lâu hợp lệ
Quy định về thị thực, điều kiện tài chính và các chương trình dài hạn được Thái Lan điều chỉnh khá thường xuyên. Trước khi ra quyết định, hãy đối chiếu với Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Thái Lan hoặc cơ quan đại diện Thái Lan tại Việt Nam.
Có thị thực dài hạn là làm việc được chưa?
Chưa. Thị thực cho phép nhập cảnh và lưu trú, còn làm việc phải có giấy phép lao động riêng. Hai thứ này tách biệt và người mới rất hay nhầm là một.
Ra khỏi Thái Lan trong lúc giữ visa dài hạn thì sao?
Phải xin giấy phép tái nhập cảnh trước khi đi. Không có giấy này thì thị thực dài hạn mất hiệu lực khi rời Thái Lan, và phải làm lại từ đầu — đây là lỗi tốn kém nhất người mới hay mắc.
Người nước ngoài ở dài hạn phải làm gì định kỳ?
Báo cáo địa chỉ cư trú theo chu kỳ quy định, gia hạn thị thực đúng hạn, và giữ giấy tờ để xuất trình. Chủ nhà cũng có nghĩa vụ khai báo khi có người nước ngoài tới ở.
Vì sao phải kiểm lại thông tin về visa dài hạn?
Vì Thái Lan điều chỉnh chính sách nhóm này khá thường xuyên — có chương trình được lập mới, có chương trình đổi tên hoặc đổi điều kiện. Thông tin cũ vài năm có thể đã sai.