Nếu du lịch là mặt tiền của kinh tế Thái Lan thì chế tạo là xương sống xuất khẩu. Và trong chế tạo, ngành nổi bật nhất là ô tô — Thái Lan được xem là trung tâm sản xuất ô tô của khu vực, với chuỗi cung ứng phụ trợ dày đặc.
Ngành ô tô
- Nhiều hãng lớn đặt nhà máy sản xuất tại Thái Lan, phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu
- Có hệ thống nhà cung ứng phụ trợ rất dày — hàng nghìn doanh nghiệp làm linh kiện
- Thái Lan mạnh về xe bán tải và xe thương mại
- Xuất khẩu ô tô và phụ tùng là một trong những nguồn thu ngoại tệ lớn nhất
- Ngành này được chính sách ưu đãi qua nhiều thập niên
Điểm mạnh thật của Thái Lan không nằm ở thương hiệu mà ở hệ sinh thái: có đủ nhà cung ứng các cấp, có lao động đã quen với chuẩn sản xuất ô tô, và có hạ tầng logistics phục vụ ngành.
Chuyển đổi sang xe điện
- Xu hướng xe điện đặt ra thách thức lớn cho chuỗi cung ứng hiện có
- Xe điện có ít linh kiện hơn xe động cơ đốt trong — nhiều nhà cung ứng phải chuyển đổi hoặc đóng cửa
- Thái Lan đang tích cực thu hút đầu tư vào xe điện và pin
- Có chính sách ưu đãi riêng cho nhóm này
- Cạnh tranh với các nước khác trong khu vực để giữ vị trí trung tâm
🔴 Đây là giai đoạn chuyển đổi thật và có rủi ro: vị trí trung tâm sản xuất ô tô của Thái Lan không được bảo đảm mãi mãi. Nếu quá trình chuyển đổi chậm, các nước khác trong khu vực có thể chiếm chỗ. Với người tính chuyện gắn nghề nghiệp vào ngành này, cần theo dõi xu hướng.
Điện tử và linh kiện
- Sản xuất ổ cứng, mạch điện, linh kiện điện tử
- Là mắt xích trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu
- Nhiều doanh nghiệp Nhật, Đài Loan, Hàn Quốc đặt nhà máy
- Đang chịu cạnh tranh từ các nước có chi phí lao động thấp hơn, trong đó có Việt Nam
Mục cuối cần nói thẳng: Việt Nam và Thái Lan cạnh tranh trực tiếp ở mảng này. Nhiều dự án điện tử đã chuyển sang Việt Nam trong những năm gần đây do chi phí và chính sách.
Các ngành chế tạo khác
- Hoá dầu và nhựa — gắn với công nghiệp nặng ven biển
- Chế biến thực phẩm — tận dụng nguồn nông sản trong nước, xuất khẩu lớn
- Cao su và sản phẩm cao su
- Dệt may — quy mô đã giảm so với trước
- Thiết bị y tế — ngành đang được đẩy mạnh
Hành lang kinh tế phía đông
- Là khu vực trọng điểm thu hút đầu tư công nghiệp của Thái Lan
- Nằm ở vùng ven biển phía đông, gần Bangkok
- Có cảng biển, sân bay và khu công nghiệp tập trung
- Được ưu đãi về thuế và thủ tục cho dự án thuộc ngành ưu tiên
- Nhắm vào công nghệ cao — xe điện, robot, hàng không, y tế, số hoá
Với người tìm việc trong ngành kỹ thuật, đây là khu vực tập trung nhiều cơ hội nhất. Các doanh nghiệp ở đây thường là doanh nghiệp nước ngoài hoặc liên doanh, nên cởi mở hơn với nhân sự quốc tế.
Cơ hội cho kỹ sư Việt
- Kỹ thuật là nhóm nghề chuyên môn, không nằm trong danh mục cấm phổ thông
- Doanh nghiệp nước ngoài tại Thái quen tuyển nhân sự quốc tế
- Vẫn cần doanh nghiệp bảo lãnh và giấy phép lao động
- Một số nghề kỹ thuật cần đăng ký hành nghề theo luật ngành — cần kiểm trước
- Tiếng Anh thường đủ ở doanh nghiệp quốc tế, nhưng tiếng Thái mở rộng cơ hội
Mục thứ tư cần kiểm kỹ: một số ngành kỹ thuật ở Thái Lan yêu cầu giấy phép hành nghề dành cho người Thái. Cần xác định nghề cụ thể của mình có thuộc nhóm đó không trước khi lên kế hoạch.
Quan hệ với công nghiệp Việt Nam
- Nhiều doanh nghiệp Thái đầu tư vào Việt Nam ở lĩnh vực sản xuất và bán lẻ
- Chuỗi cung ứng khu vực ngày càng liên kết — linh kiện qua lại giữa hai nước
- Hai nước vừa cạnh tranh vừa bổ sung trong thu hút đầu tư
- Người hiểu cả hai môi trường sản xuất có giá trị trong chuỗi cung ứng
Điểm cuối là cơ hội thực tế: các doanh nghiệp có nhà máy ở cả hai nước cần người điều phối giữa hai nơi, và đây là vị trí mà kỹ sư Việt biết tiếng Thái hoặc đã làm việc tại Thái có lợi thế rõ.
Chính sách ưu đãi đầu tư, danh mục ngành ưu tiên và quy định hành nghề được điều chỉnh theo thời kỳ. Trước khi lập kế hoạch, hãy đối chiếu với Uỷ ban Đầu tư Thái Lan và hội nghề nghiệp tương ứng.
Thái Lan mạnh nhất ở ngành chế tạo nào?
Ô tô và phụ tùng. Điểm mạnh không nằm ở thương hiệu mà ở hệ sinh thái — đủ nhà cung ứng các cấp, lao động quen chuẩn sản xuất ô tô và hạ tầng logistics phục vụ ngành.
Xu hướng xe điện ảnh hưởng thế nào?
Đặt ra thách thức lớn vì xe điện có ít linh kiện hơn, nhiều nhà cung ứng phải chuyển đổi hoặc đóng cửa. Vị trí trung tâm sản xuất ô tô của Thái Lan không được bảo đảm mãi mãi.
Kỹ sư Việt có cơ hội ở Thái không?
Có, vì kỹ thuật là nhóm nghề chuyên môn không nằm trong danh mục cấm phổ thông, và doanh nghiệp nước ngoài tại Thái quen tuyển nhân sự quốc tế. Vẫn cần bảo lãnh và giấy phép lao động.
Khu vực nào tập trung nhiều cơ hội nhất?
Hành lang kinh tế phía đông — khu vực trọng điểm thu hút đầu tư công nghiệp, nhắm vào công nghệ cao, và các doanh nghiệp ở đây thường là doanh nghiệp nước ngoài hoặc liên doanh.
